Սպիտակուցներ

Սպիտակուցներ

Գոյություն ունի սպիտակուցների առնվազն 30.000 տեսակ, որոնցից յուրաքանչյուրը կազմված է այդ նույն 20 ամինաթթուների տարբեր համակցություններից։ Նրանք միանում են իրար՝ մակրոմոլեկուլային շղթաներ կազմելու համար։ Եթե ամինաթթուները դասավորված են ճիշտ հերթականությամբ, շղթան դառնում է ակտիվ գործող սպիտակուց։ Սպիտակուցի մեջ ամինաթթուները դասավորված են նախապես որոշված խիստ հաջորդականությամբ։ Շղթայում ամինաթթուների դասավորվածությունից է կախված սպիտակուցի կառուցվածքը, հատկությունները և ֆունկցիան։ Ամինաթթուների դասավորվածությունը շատ կարևոր է. եթե դրանց հերթականությունը սխալ է, կստացվի անպետք շղթա։ Այսպիսի շղթան օգտակար սպիտակուց դառնալու փոխարեն բջջի մեջ կոչնչացվի է։ Սպիտակուցները շատ յուրահատուկ կառույցներ են, նրանց ամբողջական տեսքը կախված է առանձին մասերից։

Սպիտակուցների բնափոխում

Սպիտակուցները ունեն մի քանի հատկություններ։ Դրանցից մեկն է սպիտակուցների երկրորդային կամ երրորդային կառուցվածքների խախտումը՝ բնափոխումը (դենատուրացիա)։ Բնափոխման հետևանքով սպիտակուցները կորցնում են մի քանի հատկություններ, մատչելի են դառնում մարսողական ֆերմենտների համար։ Ստամոքսի մեծ թթվայնությունը դենատուրացիայի է ենթարկում սպիտակուցները՝ հեշտացնելով հետագա մարսողությունը։ Սպիտակուցների բնափոխման օրինակ է նաև ձվի եփը։ Ձուն եփելիս բարձր ջերմաստիճանի ազդեցությամբ տեղի է ունենում սպիտակուցների դենատուրացիա։ Սպիտակուցը խտանում է, դառնում անլուծելի և անթափանց: Սա անդարձելի բնափոխման ամենատարածված օրինակն է։